Eyüp Belediyesi Genç Akademi

Bilinen İlk Bilim Tarihi Kitabı; Tabakatü’l-Ümem

Eyüp Genç Akademi tarafından düzenlenen Medeniyet Mimarları programında bu hafta “Kâdı Said el-Endelüsî ve Bilimler Tarihi” konusu ele alındı. Program 28 Nisan Perşembe saat 18.30’da Kara Süleyman Tekkesi’nde gerçekleşti.

 

Medeniyet Mimarları katılımcılarından Alper Uluğ’un sunumu ile başlayan program da Amin Maalouf’un “Arapların Gözünden Haçlı Seferleri” kitabına yer verildi. Lübnan asıllı bir yazar olan Amin Maalouf’un kaleme aldığı bu eserin konusuna yer veren Uluğ, kitabın amacının Haçlı Seferlerinin tarihini Araplar tarafından görüldüğü, yaşandığı ve hikaye edildiği biçimden anlatmak olduğunu söyledi. Eserden alıntılara yer veren Alper Uluğ, eserin kaynak göstermesi hasebiyle akademik ama aynı zamanda kullanılan dilden dolayı edebi bir metin olduğunu dile getirdi.

 

Kâdı Said el-Endelüsî Hakkında

 

Endelüslü kadı, tarihçi, matematikçi ve astronomi bilgini olan Kâdı Said el-Endelüsî’nin hayatına yer veren Müstakim Arıcı, Kadı Said’in 420 yılında Meriye şehrinde ilim ile iştigal eden bir ailede doğduğunu ve dedesinin Şüzüne kadısı olduğunu söyledi.  Arıcı, Kadı Said’in ilk eğitimini Meriye’de aldığını ve orada Kuran, hesap ve dini bilgiler öğrendiğini, daha sonra Kurtuba’ya giderek akli ve nakli ilimlerde dönemin önde gelen isimlerinden dersler aldığını dile getirdi. Kadı Said’in Tuleytula’da Emir Yahya b. İsmail el-Me’mun tarafından kurulan rasathanenin başkanlığını yaptığına değinen Arıcı, fıkıh, tarih ve astronomi konusunda uzmanlaşan âlimin 462 yılında vefat ettiğini söyledi.

 

Dünyanın bilinen ilk bilim tarihi kitabının Kadı Said el-Endelüsi tarafından kaleme alındığını söyleyen Müstakim Arıcı, eserde müellifin dünya tarihini felsefe-bilim merkezli bir ayırıma tabi tuttuğunu, tarihte incelediği ülke ve milletleri felsefe-bilimle olan ilişkilerine göre ele aldığını ifade etti.  Kadı Said’in vefatından iki yıl önce ele alınan Tabakatü’l-Ümem’in (Milletlerin Bilim Tarihi) felsefe-bilim tarihinin hem kadim medeniyetler hem de İslam medeniyetindeki durumu hakkında bilgiler içerdiğine değindi. Kadı Said’in eseri yazarken 24 kaynaktan yararlandığını söyleyen Arıcı, “Dört bab ve on fasıldan oluşan ve insan topluluklarını ırk, dil, din, kültür ve bilimsel gelişmeye katkıları açısından sınıflandıran bu eser özellikle Endelüs’ün bilim ve düşünce tarihi için temel bir kaynaktır.” dedi.